Τα ηφαίστεια δεν παίζουν
Σουσάκι: Μοιάζει με γιαπωνέζικη τοπωνυμία ή παγωτό, κι όμως δεν είναι! Είναι ένα ηφαίστειο, το μοναδικό της Αττικής, πολύ κοντά στον ισθμό της Κορίνθου, που βρίσκεται σε υψόμετρο 180 – 200 μέτρων και είναι ανενεργό εδώ και 2,5 ή 2,7 εκατομμύρια χρόνια. Που συνεχίζει όμως την υπόγεια ζωή του εκλύοντας μεθάνιο, διοξείδιο του άνθρακα και το ιδιαίτερα ρυπαρό υδρόθειο – καλύτερα να μην αποκαλύψουμε με τι μοιάζει η οσμή του…
Επισκεφθήκαμε τον χώρο του ηφαιστείου με μια φυσιολατρική παρέα, υπό βροχή, είδαμε τα πρώτα μέρη στο
Το Σουσάκι βέβαια δεν έχει κρατήρα, όπως έχουν τα άλλα ηφαίστεια – π.χ. των Μεθάνων. Έχει σπήλαια και βράχους και είναι ιδιαίτερα προκλητικό για περιπατητές που θέλουν να ρισκάρουν και να διαβούν το υπόλοιπο φαράγγι του, με τέτοιον καιρό – δηλαδή βροχερό.
Τα ηφαίστεια της νότιας Ελλάδας σχηματίζουν ένα τόξο και είναι προφανώς πολύ ενδιαφέροντα και κατάλληλα για να επιδοθούν κάποιοι σε έναν νέο τύπο τουρισμού! Μέχρι τώρα μόνο η Νίσυρος με τον τεράστιο κρατήρα της (300 μέτρα!) έχει τη χάρη της υποδοχής κοινών θνητών, αλλά και επιστημόνων. Το τόξο περιλαμβάνει, εκτός από το Σουσάκι και τα Μέθανα, τη Μήλο, τη Σαντορίνη και τη Νίσυρο, στην Ελλάδα που έχουμε συνολικά 39 ηφαίστεια.
Υπ’ όψιν ότι η Νίσυρος δεν απέχει και πολύ από την τουρκική Αττάλεια, που βρίσκεται κοντά στον μεγάλο σεισμό του 2023 με τους 30.000 νεκρούς. Ο Τούρκος καθηγητής Σεισμολογίας Οβγκιούν Αχμέτ Ερζάνσε έγραψε στο Twitter ότι ο σεισμός του 2023 – που είχε μέγεθος 7,8 Ρίχτερ και σεισμική ακολουθία 7,5 Ρίχτερ – είχε ισχύ όσο 130 ατομικές βόμβες και διάρκεια 43 δευτερολέπτων και δεν παρέλειψε να κάνει μαύρο χιούμορ: Η καταστροφή είναι τεράστια και έπληξε τους κατοίκους μια κρύα νύχτα του χειμώνα… Πάντως οι κάτοικοι της περιοχής, οι σεισμόπληκτοι γενικώς, ελάχιστα βοηθήθηκαν από το τουρκικό κράτος και παρέμειναν μέσα στα μεταλλικά κλουβιά τους από τότε μέχρι τώρα…
Μια εκπαιδευτική ανάλυσηΜε βάση μια «εκπαιδευτική ανάλυση» που έκαναν οι γεωλόγοι Ε. Θεοδοσίου, Γ. Φερμέλη και Α. Κουτσουβέλη, που πήρε το όνομα «Η γεωλογική μας κληρονομιά» (Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο), η περιοχή – σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες πολλών δεκαετιών – αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές πηγές ανανεώσιμης ενέργειας της χώρας μας.
Εκεί έχουν γίνει έξι γεωτρήσεις, από τις οποίες οι δυο είναι πολύ μεγάλου βάθους, και έχει βρεθεί ότι υπάρχουν δυο γεωθερμικοί ταμιευτήρες: ο ένας είναι ανώτερος και βρίσκεται σε βάθος 80 – 150 μέτρων και ο άλλος κατώτερος, σε βάθος 590 – 900 μέτρων. Η ανανεώσιμη ενέργεια που παρέχουν μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην τηλεθέρμανση, καθώς επίσης σε θερμοκήπια, ιχθυοκαλλιέργειες και αφαλάτωση νερού.
Η ηφαιστειακή ενέργεια που δεν καταλήγει σε επιθετικές χρήσεις – κοινώς έκλυση λάβας (!) – προκαλεί την άνοδο της θερμοκρασίας και χρησιμεύει για τη θεραπεία ρευματισμών, αρθριτικών, γυναικολογικών και νευρολογικών παθήσεων – όπως μας γνωρίζει ο οδηγός για τα «Μέθανα» του Σταύρου Αθανασίου.
Στη Μήλο, που είναι ο τρίτος σημαντικός σταθμός του ηφαιστειακού τόξου του Αιγαίου, η γεωθερμική ισχύς του τοπικού ηφαιστείου έχει ικανό μέγεθος για τη διεκπεραίωση γεωτρήσεων και την εμπορική εκμετάλλευση – όμως η τοπική κοινωνία αντέδρασε και ματαίωσε το σχέδιο αξιοποίησης της γεωθερμίας στα μέσα της δεκαετίας του 1980.
Τα ηφαίστεια του κόσμουΣύμφωνα με τον καθηγητή Γεωλογίας Ευθύμιο Λέκκα, κάθε χρόνο παρουσιάζουν εκρηκτική δραστηριότητα 50 περίπου ηφαίστεια, ενώ τα συνολικά ενεργά ηφαίστεια σε όλο τον πλανήτη ανέρχονται σε 500 – κατ’ άλλους όμως 1.500. Κατά τον ίδιο αναλυτή, η Αίτνα της Σικελίας σχηματίζει τον μεγαλύτερο ηφαιστειακό κώνο στην Ευρώπη, φθάνοντας προς το παρόν τα 3.340 μέτρα.
Η νέα έκρηξη του ηφαιστείου της Αίτνας το 2024 δημιούργησε ένα «σιντριβάνι λάβας» στις χιονισμένες πλαγιές, ενώ πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στο Μεξικό, στην κορυφή του βουνού Ποποκατέπετλ, το ομώνυμο ηφαίστειο, ένα από τα πιο ενεργά στον κόσμο, εξερράγη, σημαίνοντας «κίτρινο» συναγερμό στην περιοχή.
Ο ηφαιστειακός τουρισμός είναι σε έξαρση σε χώρες όπως η Ισλανδία, καθώς υπάρχουν πολλοί που προτιμούν το vivere pericolosamente (ζην επικινδύνως) από την άνεση των συμβατικών διακοπών. Μια δημοφιλής δραστηριότητα είναι η πεζοπορία στο ηφαίστειο – ιδιαίτερα της μόδας στην Ισλανδία, αλλά και στην Κεντρική και Νότια Αμερική. Μάλιστα, στις Άνδεις υπάρχουν πολλά ηφαίστεια υψηλότερα από 5.000 μέτρα, τα οποία είναι δημοφιλή ανάμεσα στους ταξιδιώτες.
Η δημοτικότητα των ηφαιστείων ως τουριστικών αξιοθέατων αυξάνεται συνεχώς, γιατί προσφέρουν στους ταξιδιώτες μια ασύγκριτη φυσική εμπειρία, αν και μπορούν να αποτελέσουν ένα θέαμα απειλητικό για τη ζωή. Ο τουρισμός «παίζει» εκεί όπου δεν πρέπει, παρά το γεγονός ότι ιστορικά έχουμε την ενεργοποίηση ηφαιστείων και παράλληλα τους θανάτους ανθρώπων από λάβα και πολλά ξένα γραφεία επισημαίνουν τους ηφαιστειακούς κινδύνους στις πληροφορίες ταξιδιού και ασφάλειας για τις αντίστοιχες χώρες. Η πρόσφατη έκρηξη του ηφαιστείου Kilauea στη Χαβάη – μία από τις πιο δραστήριες στον κόσμο – προκάλεσε ρεύματα λάβας στο μεγάλο νησί, εκτός από ανθρώπινες απώλειες.
Το παράδειγμα της Πομπηίας, πόλης που βρισκόταν 22 χιλιόμετρα δυτικά της Νάπολης και εξαφανίστηκε από προσώπου γης το 79 μ.Χ. εξαιτίας του ηφαιστείου του Βεζούβιου, είναι χαρακτηριστικό. Μαζί με την Πομπηία, στην οποία βρέθηκαν κατάλοιπα ανθρώπων σε κίνηση φυγής, καταστράφηκαν οι πόλεις Ηράκλεια και Οπλοντίδα. Οι ανασκαφές στην Πομπηία άρχισαν για πρώτη φορά από το Βασίλειο της Νάπολης στα μέσα του 18ου αιώνα και συνεχίστηκαν κανονικά μέχρι την εποχή μας.
Τα ηφαίστεια και οι σεισμοί είναι προβλεπτά, αλλά ο ακριβής χρόνος της πρόβλεψής τους είναι το μέγα πρόβλημα. Γράφει ο Ευθύμιος Λέκκας: «(Η επιστήμη) έχει αναπτύξει μεθόδους παρακολούθησης και πρόγνωσης των ηφαιστειακών εκρήξεων, έτσι ώστε με τις έγκαιρες προειδοποιήσεις να εκκενώνονται, όταν πραγματικά συντρέχει λόγος, οι περιοχές γύρω από τα ηφαίστεια». Όσον αφορά τη σεισμική δραστηριότητα, η πιο ασφαλής μέθοδος πρόληψης είναι οι… προσομοιωτές που χρησιμοποιήθηκαν από το ΕΜΠ για να διαπιστωθεί η αντοχή των κτηρίων. Πέρα από αυτή την εγγύηση, που συνίσταται στην ενίσχυση ή αντικατάσταση των κτηρίων από άλλα ανθεκτικά, πολύ λίγα μπορεί να ειπωθούν.
Κίνδυνοι για την αεροπορίαΤα υλικά που φέρνουν στην επιφάνεια τα διάφορα ηφαίστεια δημιουργούν προβλήματα στην αεροπορία. Εξ ου και η ματαίωση πολλών ή και όλων των πτήσεων για τις ημέρες που το φαινόμενο είναι ισχυρό.
Κατά την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, που έγινε το 1613 ή κατ’ άλλους το 1615 προ Χριστού, εκτοξεύθηκαν στην ατμόσφαιρα 60 εκατομμύρια κυβικά μέτρα μάγματος σε μορφή καυτής ελαφρόπετρας. Η ηφαιστειακή στάχτη εξαπλώθηκε σε όλη την ανατολική Μεσόγειο και δημιούργησε ένα φαινόμενο που κορυφώθηκε σύντομα με τσουνάμι – που αποδείχθηκε καταστρεπτικό για τη μινωική βόρεια Κρήτη.
Για τη σημερινή Σαντορίνη των πολλών χιλιάδων σεισμών, ένας καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών βεβαιώνει (δηλώνοντας σιγουριά 99%!) ότι είναι βέβαιη η πορεία προς την ηφαιστειακή έκρηξη, αφού έχουμε φτάσει στα τρία εκ των πέντε σταδίων που απαιτούνται…
Στην εποχή μας το ηφαίστειο Πινατούμπο του 1991 θεωρείται από πολλούς ότι αντιμετώπισε προσωρινά το πρόβλημα του… θερμοκηπίου (!), δεδομένου ότι με την έκλυση λάβας και αερίων στην ατμόσφαιρα «αναχαίτισε» το φως του ήλιου και προκάλεσε μείωση της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Ουδέν κακόν αμιγές καλού – όπως έλεγαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι…
* Ο Γιάννης Σχίζας είναι συγγραφέας
Διαβάστε επίσης:
Οι ενιαίες αποφάσεις για τη «γραμμή» του ΠΑΣΟΚ και οι απαντήσεις Ανδρουλάκη σε Μητσοτάκη
Φρένο (και) στα ελληνοτουρκικά μέχρι να «μιλήσει» η Ουάσιγκτον – Σήμερα η συνάντηση Γεραπετρίτη με Ρούμπιο
Ρεκόρ ωοτοκίας στην Ινδία – Βγήκαν στην παραλία 700.000 θαλάσσιες χελώνες
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Ειδήσεις
- Σoκ: Πέθανε ο Γιάννης Κόκκαλης
- Ολονυχτία για τα θύματα των Τεμπών στο σιδηροδρομικό σταθμό Θεσσαλονίκης. Εικόνες και βίντεο.
- Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς τον Κούγια; Ο άνθρωπος αυτός ήταν μια κάποια λύσις…
- Ο ελεύθερος κόσμος χρειάζεται νέο ηγέτη λέει η Κάγια Κάλλας μετά το επεισόδιο Τραμπ-Ζελένσκι
- Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι από τον καβγά Τραμπ - Ζελένσκι στο Λευκό Οίκο
- Η επίθεση του Τραμπ στον Ζελένσκι ήταν βάσει ενός «μαφιόζικου» σχεδίου
- Λάρισα: Νεκρή 10χρονη από γρίπη Α
- Ο Τραμπ έδιωξε τον Ζελένσκι: Δείτε ολόκληρο τον σοκαριστικό διάλογο στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου
- ΠΑΝΩ ΑΠΟ 1 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟ ΣΤΑ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΑ - «ΝΕΚΡΩΣΑΝ» ΟΙ ΤΟΠΟΙ ΔΟΥΛΕΙΑΣ: Μεγαλειώδες ποτάμι οι απεργιακές συγκεντρώσεις: Ο λαός μπορεί να επιβάλει το δίκιο του!
- ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Τα παζάρια για τη μοιρασιά της λείας ρίχνουν τις μάσκες και τα ιμπεριαλιστικά προσχήματα
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Το Ποντικι
- Κρεσέντo προσβολών κατά του Ζελένσκι και από τον γιο του Τραμπ: «Όλο απαιτήσεις αυτός ο νάνος…».
- Το τρένο των νέων καλλιτεχνών
- Τέμπη: Τα μεγαλειώδη συλλαλητήρια χτυπούν πολλαπλούς συναγερμούς στην κυβέρνηση
- Η θρυαλλίδα των Τεμπών και η λαϊκή δυσφορία
- ΠΑΣΟΚ: Πώς διάβασαν στην Χαριλάου Τρικούπη τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις – Σκληρή επίθεση για τα επεισόδια
- Τα ηφαίστεια δεν παίζουν
- Euroleague: Με διπλό έφυγε από τη Γαλλία ο Παναθηναϊκός – Νίκησε τη Βιλερμπάν 93-96, μετά από αγώνα θρίλερ
- Βαθαίνει το ρήγμα στις σχέσεις ΗΠΑ-Ουκρανίας μετά την επεισοδιακή συνάντηση Τραμπ-Ζελένσκι – Η επόμενη ημέρα και η στήριξη της Ευρώπης στο Κίεβο
- Ελληνικές πτυχές του Ανατολικού Ζητήματος / 4
- Πώς ο Τραμπ «έδιωξε» τον Ζελένσκι – Οι βαριές κουβέντες και το ναυάγιο στο deal για τα ορυκτά – Όλο το παρασκήνιο της επίσκεψης-ταπείνωσης στον Λευκό Οίκο

- Τελευταία Νέα Το Ποντικι
- Τα ηφαίστεια δεν παίζουν
- Συνάντηση Γεραπετρίτη-Ρούμπιο στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Τι είπαν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, την Ουκρανία και τον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας
- ΠΑΣΟΚ: Πώς διάβασαν στην Χαριλάου Τρικούπη τις μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις – Σκληρή επίθεση για τα επεισόδια
- Βαθαίνει το ρήγμα στις σχέσεις ΗΠΑ-Ουκρανίας μετά την επεισοδιακή συνάντηση Τραμπ-Ζελένσκι – Η επόμενη ημέρα και η στήριξη της Ευρώπης στο Κίεβο
- Τέμπη: Τα μεγαλειώδη συλλαλητήρια χτυπούν πολλαπλούς συναγερμούς στην κυβέρνηση
- Αύξηση 18,3% κατέγραψαν οι ενάρξεις λειτουργίας επιχειρήσεων το 2024
- Το τρένο των νέων καλλιτεχνών
- Η θρυαλλίδα των Τεμπών και η λαϊκή δυσφορία
- Ελληνικές πτυχές του Ανατολικού Ζητήματος / 4
- Κρεσέντo προσβολών κατά του Ζελένσκι και από τον γιο του Τραμπ: «Όλο απαιτήσεις αυτός ο νάνος…».
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Ειδήσεις
- Η «φθορά» Μητσοτάκη και τα εκλογικά σενάρια - Οι εισηγήσεις που δέχεται
- Άρειος Πάγος: Συζητήθηκε ο ανατοκισμός των δόσεων των κόκκινων δανείων
- Νεφώσεις σήμερα στη χώρα - Μικρή άνοδος της θερμοκρασίας
- Τροχαίο δυστύχημα στους Αγίους Αναργύρους: Ένας νεκρός και ένας τραυματίας από εκτροπή οχήματος
- Δημήτρης Βερβεσός: «Γιατί ο εισαγγελέας δεν ήταν στο σημείο του δυστυχήματος των Τεμπών;»
- Καιρός στη Θεσσαλονίκη: Με συννεφιά ξεκινά ο Μάρτιος
- Ποιοι κλείνουν πρώτη φορά ραντεβού με την Εφορία
- Πάτρα: Μεγάλη συγκέντρωση διαμαρτυρίας για το δυστύχημα στα Τέμπη
- Πόλεμος στην Ουκρανία: Τι μέλλει γενέσθαι μετά την επεισοδιακή συνάντηση Τραμπ-Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο;
- Τα έβαλε με τους διαιτητές ο Ναβάρο