Ομόφυλα ζευγάρια και τεκνοθεσία σε 3 ερωτήσεις και απαντήσεις
Τα «ΝΕΑ» αποκωδικοποιούν τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για το επερχόμενο νομοσχέδιο που αφορά στον γάμο και στην τεκνοθεσία μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου.
Ποια είναι η πιο σημαντική τομή που επιχειρείται με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο;Ο Πρωθυπουργός εξήγγειλε μια τομή στο ελληνικό Οικογενειακό Δίκαιο, που έρχεται να συμπληρώσει εκείνη του 1982, με άξονα την κατάργηση της ανισότητας και των διακρίσεων μεταξύ άνδρα και γυναίκας, δηλαδή βάσει φύλου. Ας μην παραγνωρίζουμε ότι οι διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού είναι και αυτές διακρίσεις λόγω του φύλου των
Προφανώς, μιλάμε μόνον για τον γάμο ως θεσμό του Αστικού Δικαίου, κατοχυρωμένου και προστατευόμενου συνταγματικά και όχι για τον θρησκευτικό γάμο. Κανείς δεν μπορεί να επιβάλλει σε μια θρησκευτική κοινότητα να εισαγάγει, να δεχθεί, τον γάμο μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου, καθώς αυτό εναπόκειται, με βάση τη θρησκευτική ελευθερία στη συλλογική της έκφανση, στην αυτονομία των θρησκευτικών κοινοτήτων. Από την άλλη, αν κάποιο ζευγάρι έχει τελέσει γάμο στο πλαίσιο άλλης θρησκευτικής κοινότητας, η οποία έχει εισαγάγει τη σχετική ιερολογία, προφανώς και δεν θα υπάρχει πλέον κώλυμα αναγνώρισης αυτού στην ελληνική έννομη τάξη. Εξού και δεν χρειάζεται να μιλάει το ίδιο το νομοσχέδιο για «πολιτικό γάμο», διότι δεν πρέπει να αποκλειστεί, για λόγους σεβασμού της θρησκευτικής ελευθερίας, και ο θρησκευτικός για όσα δόγματα ή θρησκείες το επιτρέπουν.
Αυτή η μεταρρύθμιση του Οικογενειακού Δικαίου δεν επιβάλλεται σήμερα ούτε από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ, Στρασβούργο) ούτε από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης ή το Δικαστήριό της (ΔΕΕ, Λουξεμβούργο). Από το ΕΔΔΑ επιβάλλεται μόνον να υπάρχει μία κάποια νομική μορφή (βλ. και απόφαση Βαλλιανάτος κ.ά. κατά Ελλάδας που επέβαλε να ανοίξει το σύμφωνο συμβίωσης), από το δε ΔΕΕ επιβάλλεται να αναγνωριστεί –για τους σκοπούς της ελεύθερης μετακίνησης εντός της ΕΕ– η σχέση γάμου αλλά και η κοινή γονεϊκότητα δύο ομόφυλων προσώπων, που έχει ήδη συσταθεί σε άλλη χώρα, όχι όμως και το να εισαχθεί το πρώτον αυτή η μορφή γάμου και γονεϊκότητας σε μία έννομη τάξη. Ωστόσο, ορθά επεσήμανε ο Πρωθυπουργός ότι αυτά τα βήματα τα έχουν ήδη κάνει 20 και 22 ευρωπαϊκές χώρες (και πολλές άλλες εκτός Ευρώπης) σε ό,τι αφορά τον γάμο και την ομογονεϊκότητα αντίστοιχα.
Θα μπορούν τώρα πια δύο άνθρωποι του ίδιου φύλου να αναγνωριστούν και νομικά ως γονείς ενός παιδιού;Εφόσον θα ανοίξει ο γάμος για όλους, επέρχονται και οι συνέπειες, ως προς τα παιδιά, που συνδέονται με αυτόν όσον αφορά την υιοθεσία. Προσοχή: Ο όρος «τεκνοθεσία» σημαίνει ακριβώς το ίδιο με τον όρο «υιοθεσία», απλώς ο τελευταίος είναι ο όρος που χρησιμοποιεί ο νόμος, ενώ το τεκνοθεσία είναι η πολιτικά ορθή εκδοχή του, επειδή το «υιοθεσία» εμπεριέχει τον όρο «υιός», αφού στο παρελθόν τα κορίτσια θεωρούταν βάρος (έπρεπε να τα ταΐζεις και να τα προικίζεις), οπότε προτιμώνταν τα αγόρια. Σήμερα, λοιπόν, ένα έγγαμο ετερόφυλο ζευγάρι –και μόνον αυτό– μπορεί να τεκνοθετήσει από κοινού ένα παιδί. Επίσης, αν ένα άτομο μόνο έχει ήδη ένα παιδί (π.χ. μια γυναίκα από ετερόφυλη σχέση, όπου ο βιολογικός γεννήτορας του παιδιού δεν το αναγνώρισε ποτέ), τότε μόνον ο/η σύζυγός του μπορεί να το υιοθετήσει και αυτός ή αυτή με τη σύμφωνη, προφανώς γνώμη του (ενός) νόμιμου γονέα. Αυτές οι δυνατότητες, μετά τον γάμο, θα ανοίγονται πια και σε ένα άτομο του ίδιου φύλου με τον νόμιμο γονέα.
Αρα, πολλά ομόφυλα ζευγάρια που ήδη σήμερα που μιλάμε μεγαλώνουν από κοινού το παιδί του ενός ή της μιας εξ αυτών, θα μπορούν να συνάψουν γάμο και μετά ο/η σύζυγος να υιοθετήσει το παιδί του/της συζύγου του. Επίσης, θα μπορούν μετά τον γάμο τα ομόφυλα ζευγάρια να κάνουν αίτηση και να υιοθετούν ένα παιδί, εξ αρχής από κοινού, όπως και ένα ετερόφυλο ζευγάρι και η καταλληλότητά τους ως γονείς θα κρίνεται με βάση τους ίδιους παράγοντες που κρίνεται και σήμερα ένα ετερόφυλο ζευγάρι.
Με τον τρόπο αυτό, η Πολιτεία θα σταματήσει να στερεί νομικά από ένα παιδί που ζει μέσα σε μια οικογένεια με δύο μητέρες ή δύο πατέρες τον ένα του γονέα. Η οικογένεια συνιστά, κατά τη νομολογία του ΕΔΔΑ, ένα εμπειρικό γεγονός, και αυτή τη βιωμένη εμπειρία των παιδιών πρέπει να προστατεύει ο νόμος στο πλαίσιο του θεμελιώδους δικαιώματος στην προστασία της οικογενειακής ζωής και του βέλτιστου συμφέροντός του να απολαύει της φροντίδας από τους δύο πραγματικούς του γονείς, χωρίς ο ένας να αποκλείεται νομικά από αυτή, χωρίς να στερείται κληρονομικά δικαιώματα ή δικαίωμα επικοινωνίας με τον μη (μέχρι σήμερα) νομικά αναγνωρισμένο γονέα του, σε περίπτωση χωρισμού κ.ο.κ.
Τι σημαίνει η δήλωση του Πρωθυπουργού ότι δεν αλλάζει το καθεστώς της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΙΥΑ);Ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι δεν αλλάζουν οι ρυθμίσεις περί ΙΥΑ. Δηλαδή, δεν καταργείται η ιατρική αναγκαιότητα (άρθρο 1455 Α.Κ.) ως προϋπόθεση καταφυγής σε μεθόδους ΙΥΑ, η οποία, πάντως, ερμηνεύεται ήδη εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες με τρόπο ευέλικτο από τις κλινικές.
Συνεπώς, δεν αλλάζει ούτε το άρθρο 1458 Α.Κ. που προβλέπει ότι «η δικαστική άδεια παρέχεται ύστερα από αίτηση της γυναίκας που επιθυμεί να αποκτήσει τέκνο, εφόσον αποδεικνύεται ότι αυτή είναι ιατρικώς αδύνατο να κυοφορήσει…». Με άλλα λόγια, συνεχίζει τη δυνατότητα αυτή της απόκτησης παιδιού μέσω μιας παρένθετης κυοφόρου να την έχει μόνον μια γυναίκα, είτε σε σχέση με άνδρα είτε και όχι, αλλά σε καμιά περίπτωση ένας άνδρας μόνος (χωρίς γυναίκα), ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού.
Αυτή η ισχύουσα εδώ και δύο δεκαετίες διάκριση λόγω φύλου στηρίζεται στη σκέψη ότι ένας άνδρας και μια γυναίκα δεν βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, ως προς την κυοφορία, καθώς ο πρώτος δεν μπορεί να κυοφορήσει ακόμη και αν είναι απολύτως υγιής, ενώ η ίδια αδυναμία στη γυναίκα οφείλεται σε παθολογικά (ιατρικά) αίτια, και γι’ αυτό μπορεί να αναπληρωθεί από μια άλλη γυναίκα ως παρένθετη κυοφόρο. Αυτή η διάκριση είναι δύσκολο –στην παρούσα φάση– να καταπέσει σε κάποιο ευρωπαϊκό δικαστήριο, ιδίως επειδή είναι ελάχιστες οι ευρωπαϊκές χώρες που επιτρέπουν την παρενθετότητα για μόνους ή έγγαμους μεταξύ τους άνδρες.
Ωστόσο, επιτρέψτε μου εδώ μια επισήμανση: Η όποια άρνηση αυτής της πρακτικής για έναν άνδρα ή ζευγάρι ανδρών με το σκεπτικό ότι έτσι οι παρένθετες κυοφόροι καθίστανται «αναπαραγωγικές μηχανές» θα πρέπει να αρχίζει με την πρόταση κατάργησης αυτής της πρακτικής, από την οποία έχουν ήδη γεννηθεί στην Ελλάδα, από το 2002 που επιτρέπεται, και ενηλικιωθεί πολλά παιδιά, και αυτό δεν είναι καθόλου πειστικό από κάποιον όπως, για παράδειγμα, ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς. Και αυτό επειδή επί δικής του πρωθυπουργίας όχι μόνον δεν καταργήθηκε, αλλά διευρύνθηκε αυτή η δυνατότητα: Επιτράπηκε το 2014 η παρενθετότητα ακόμη και αν είτε η νομική μητέρα είτε η κυοφόρος έχει την προσωρινή της διαμονή στην Ελλάδα, ενώ μέχρι τότε χρειαζόταν να είναι και οι δύο κάτοικοι στη χώρα μας.
Οποιοδήποτε βήμα και οποιαδήποτε πρόταση εφεξής, πρέπει να εκκινεί από την αρχή της ίσης ελευθερίας. Και να μην υποκύπτει στην ευκολία της υποκρισίας.
Η Λίνα Παπαδοπούλου είναι καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και μέλος της Επιτροπής που είχε συστήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον Μάρτιο 2021 για να προτείνει μια «Εθνική Στρατηγική για την Ισότητα των ΛΟΑΤΚΙ+»- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Ειδήσεις
- Οι Έλληνες πάσχουν από το “σύνδρομο νυχτερινής διατροφής”
- Καρκίνος στον πνεύμονα: Το σημάδι που εμφανίζεται στα χέρια
- Από το φαρμακείο της φύσης...βότανα για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος!
- Δρομέας πέτυχε μυθικό «δαίμονα» κατά τη διάρκεια αγώνα – «Αν τον κοιτούσα στα μάτια, θα με σκότωνε»
- ΤΩΡΑ: Μεγάλη φωτιά στην Θεσσαλονίκη – Αναφορές για εκρήξεις (ΦΩΤΟ – ΒΙΝΤΕΟ)
- Παγετός... το σαββατόβραδο: Τσουχτερό κρύο και χιόνια τις επόμενες ώρες- Οι περιοχές που θα «ντυθούν στα λευκά»
- «Είχαμε προειδοποιήσει» - Τι καταγγέλλουν οι γονείς για το σχολείο που «βυθίστηκε» στη Θεσσαλονίκη
- Έλενα Ακρίτα: Να ακούσετε την Αυγέρη για την κομματική πειθαρχία - Δεν θα πάω Σπέτσες
- Μέχρι την ανατροπή!
- Κατατέθηκε το νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο, παραδοχές για το διάτρητο της διαδικασίας
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Τα Νεα
- Στα «Νέα Σαββατοκύριακο»: Κόλπο γκρόσο με αποχή και 75 «ναι»
- Μπορεί η Νίκι Χέιλι να κερδίσει τον Τραμπ;
- Γιατί το 2024 θα είναι «η πιο επικίνδυνη και αβέβαιη χρονιά» – Τι λέει ο ιδρυτής του Eurasia Group
- «Αγνοούν τις προειδοποιήσεις μας» για την ασφάλεια – Παγίδες θανάτου τα δέντρα και τα κλαδιά στον σιδηρόδρομο
- Μπασκόνια – Ολυμπιακός 80-69: Αγνώριστος, ηττήθηκε με κάτω τα χέρια
- Η σαθρή εκπαίδευση των Ελλήνων
- Ομόφυλα ζευγάρια και τεκνοθεσία σε 3 ερωτήσεις και απαντήσεις
- Θεσσαλονίκη: Οδοκαθαρίστρια βρήκε και παρέδωσε πορτοφόλι με 490 ευρώ
- Τουρκία: Έξι νεκροί στρατιώτες κατά τις συγκρούσεις στο βόρειο Ιράκ
- Συμφωνία Παναθηναϊκού – Φενερμπαχτσέ: Στην Αθήνα το Σάββατο (13/1) ο Ακαϊντίν
- Τελευταία Νέα Τα Νεα
- Ομόφυλα ζευγάρια και τεκνοθεσία σε 3 ερωτήσεις και απαντήσεις
- Στα «Νέα Σαββατοκύριακο»: Κόλπο γκρόσο με αποχή και 75 «ναι»
- Γιατί το 2024 θα είναι «η πιο επικίνδυνη και αβέβαιη χρονιά» – Τι λέει ο ιδρυτής του Eurasia Group
- Μπασκόνια – Ολυμπιακός 80-69: Αγνώριστος, ηττήθηκε με κάτω τα χέρια
- «Αγνοούν τις προειδοποιήσεις μας» για την ασφάλεια – Παγίδες θανάτου τα δέντρα και τα κλαδιά στον σιδηρόδρομο
- Μπορεί η Νίκι Χέιλι να κερδίσει τον Τραμπ;
- Συμφωνία Παναθηναϊκού – Φενερμπαχτσέ: Στην Αθήνα το Σάββατο (13/1) ο Ακαϊντίν
- Η σαθρή εκπαίδευση των Ελλήνων
- Τουρκία: Έξι νεκροί στρατιώτες κατά τις συγκρούσεις στο βόρειο Ιράκ
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Ειδήσεις
- Σεισμός 4 Ρίχτερ στα Κύθηρα
- Όταν ήταν συμπαίκτες ο αθλητισμός, ο πολιτισμός και η αλληλεγγύη – Η ιστορία του ΑΣΤΕΡΑ 2004
- Ταϊβάν: Κρίσιμες εκλογές υπό το αυστηρό βλέμμα του Πεκίνου
- Σοκ στην Αττική: Κορίτσια 13 και 15 ετών θύματα μαστροπών – Πως δρούσε το κύκλωμα
- Συνελήφθη 23χρονος για ληστεία σε κατάστημα ψιλικών στο Μαρκόπουλο
- Εντός Ιανουαρίου η ρύθμιση που δίνει δυνατότητα εργασίας σε 140.000 ανέργους - Τι προβλέπει
- ΚΥΣΕΑ: Η νέα ηγεσία στις Ενοπλες Δυνάμεις
- Δημογλίδου για την υπόθεση μαστροπείας ανηλίκων, την εξαφάνιση στο Μεσολόγγι και την ενδοοικογενειακή βία στα Μέγαρα
- Συντάξεις: Τι πρέπει να κάνουν οι εν δυνάμει συνταξιούχοι για να πάρουν γρηγορότερα σύνταξη
- Η ελληνική πόλη που αξίζει να επισκεφθείς όλο τον χρόνο!