Το ΔΝΤ παραμένει έτοιμο για σύγκρουση

Του Αργύρη Παπαστάθη

Ανατροπή σκηνικού φέρνουν τα νέα πως το ΔΝΤ όχι μόνο δεν σκοπεύει να αποχωρήσει από την Ελλάδα, αλλά αντιθέτως ετοιμάζεται για σύγκρουση με τους Ευρωπαίους τον Μάιο, αυτή τη φορά όχι για το χρέος, αλλά για τον στόχο του πλεονάσματος του 2019 και τη μορφή της επιτήρησης μετά τη λήξη του προγράμματος

τον Αύγουστο του 2018.

Την ίδια στιγμή το Ταμείο φαίνεται ότι ετοιμάζει αστερίσκους για το πώς επιτεύχθηκε η φετινή δημοσιονομική υπεραπόδοση, καθώς εμμένει στη θέση του ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2019 δεν θα ξεπεράσει το 1,5% του ΑΕΠ, έναντι 3,5% του ευρωπαϊκού στόχου. Εν τω μεταξύ, λίγοι πρόσεξαν ότι φέτος το καλοκαίρι το ΔΝΤ δημιούργησε ένα νέο πρόγραμμα, με την ονομασία Policy Coordination Instrument (PCI), το οποίο μοιάζει κομμένο και ραμμένο στα μέτρα της Ελλάδας και θα μπορούσε να αξιοποιηθεί μετά το πέρας του τρίτου μνημονίου σε συνδυασμό με ένα ευρωπαϊκό σχήμα εποπτείας. Σύμφωνα με Eυρωπαίους αξιωματούχους που βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι με ανώτερα στελέχη του Ταμείου, οι εξελίξεις έχουν ως εξής:

1. Η θεωρία περί αποχώρησης βασίζεται στη λανθασμένη υπόθεση ότι το διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ θα συνεδριάσει τις επόμενες εβδομάδες και θα αποφασίσει ότι, επειδή οι Ευρωπαίοι δεν δίνουν όσα ζητάει για το χρέος, δεν θα ενεργοποιήσει την επί της αρχής συμφωνία για να δανείσει την Ελλάδα (Stand-by Arrangement), δεν θα αρχίσει ποτέ τη δική του αξιολόγηση και θα αποχωρήσει από τη χώρα μας. Σωστό; «Λάθος», λέει η ευρωπαϊκή πηγή που μίλησε στο «business stories», η οποία προσθέτει ότι το ΔΝΤ μπορεί κάλλιστα να αρκεστεί σε μια κατ’ αρχήν συμφωνία για το χρέος και να περιμένει να πάρει οριστική θέση στο τέλος του προγράμματος. Στο μεταξύ θα συνεχίζει να παρακολουθεί τις διαπραγματεύσεις χωρίς να ενεργοποιεί το πρόγραμμά του εν όψει του τελευταίου και πιο σκληρού σκέλους των διαπραγματεύσεων τον Μάιο.

2. Απαρατήρητη πέρασε τον Ιούλιο η δημιουργία του νέου προγράμματος του ΔΝΤ με την ονομασία PCI, το οποίο απευθύνεται σε χώρες που θέλουν να κάνουν μεταρρυθμίσεις για να βελτιώσουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε δανεισμό είτε από τις αγορές είτε από τον επίσημο τομέα! Το πρόγραμμα αυτό είναι σαν να φωτογραφίζει τη χώρα μας.

3. Παραλλήλως, κυκλοφορεί ήδη το σενάριο του σπασίματος σε τμήματα της τελευταίας ευρωπαϊκής δόσης προς την Ελλάδα τον Ιούνιο, ώστε να παραταθεί η αυστηρή εποπτεία και η κυβέρνηση να μην ακυρώσει τα μέτρα του 2019 ή να προβεί σε άλλες ενέργειες (π.χ. μαζικές προσλήψεις). Στον αντίποδα, το υπουργείο Οικονομικών ζητάει ένα ποσό 10-20 δισ. ευρώ ώστε να χτίσει ένα μαξιλάρι ασφαλείας για την έξοδο από το μνημόνιο.

4. Εν αναμονή της σύγκρουσης ΔΝΤ - Ευρωπαίων για τα μέτρα και το πλεόνασμα του 2019 τον Μάιο, το Ταμείο εμμένει στην άποψή του ότι το πρωτογενές πλεόνασμα το 2019 δεν θα ξεπεράσει το 1,5% του ΑΕΠ έναντι στόχου 3,5% του ΑΕΠ που έχουν θέσει οι Ευρωπαίοι. «Η Βελκουλέσκου δεν μιλούσε καθόλου παρά μόνο για τα δημοσιονομικά», έλεγαν υπουργοί στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων κυβέρνησης - κουαρτέτου στο «Hilton», δίνοντας έτσι μια γεύση για το πού εστιάζει την προσοχή του το Ταμείο.

Το δεύτερο -και ίσως κυριότερο- σημείο είναι ότι το Ταμείο δυσπιστεί για τη βιωσιμότητα της φετινής δημοσιονομικής υπεραπόδοσης (που οδήγησε στο κοινωνικό μέρισμα), καθώς θεωρεί ότι εκτός από την υποχρηματοδότηση του κοινωνικού προϋπολογισμού υπάρχει ένα ακόμη πρόβλημα: οι δόσεις που εκταμιεύθηκαν από τους Ευρωπαίους για να πληρωθούν τα ληξιπρόθεσμα χρέη του κράτους μετατράπηκαν σε μεγάλο βαθμό σε φορολογικά έσοδα μέσω του συμψηφισμού της επιστροφής φόρου με υφιστάμενες οφειλές εις βάρος της πραγματικής οικονομίας και της ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, το Ταμείο εμμένει στην εφαρμογή των μέτρων και για το αφορολόγητο και για τις συντάξεις από το 2019, με μετάθεση όλων των αντίμετρων για το 2023. Αν η σύγκρουση γίνει τον Μάιο, μόλις θα έχουν βγει και τα αποτελέσματα των stress tests των ελληνικών τραπεζών, οι κραδασμοί για το αφήγημα της καθαρής εξόδου από το μνημόνιο θα είναι ισχυροί. Aλλωστε οι Ευρωπαίοι έχουν ήδη πάρει αποστάσεις.

Keywords
Τυχαία Θέματα