Παγκόσμια Οικονομία: Οι 6 μεγάλες προκλήσεις και οι κίνδυνοι του 2023 – Ποιες παραμένουν
Ο ρυθμός μεγέθυνσης της παγκόσμιας οικονομίας επιβραδύνθηκε το 2023 σε σχέση με το 2022, ωστόσο η ύφεση στην Ευρώπη αποφεύχθηκε τελικώς, ενώ μάλιστα σε ΗΠΑ, Κίνα και Ιαπωνία, ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης επιταχύνθηκε, όπως υπογραμμίζει η Alpha Bank στο Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων με θέμα την Παγκόσμια Οικονομία.
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ-OECD, Νοέμβριος
Ο παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται να συνεχίσει την αποκλιμάκωσή του, από 8,7% το 2022 σε 6,9% το 2023 και 5,8% το 2024 (IMF World Economic Outlook, October 2023), ως απόρροια της αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής, που υποστηρίζεται από τις χαμηλότερες διεθνείς τιμές των βασικών εμπορευμάτων. Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τις ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, προβλέπεται να μειωθεί σταδιακά, όμως δεν αναμένεται να επιστρέψει στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%, πριν από το 2025, στις περισσότερες περιπτώσεις.
Οι σημαντικότερες προκλήσειςΑναμφίβολα, όμως, η παγκόσμια οικονομία, το 2023, αντιμετώπισε σημαντικές προκλήσεις, με κυριότερες τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, την αναταραχή στον τραπεζικό τομέα -κυρίως στις ΗΠΑ-, τον ανοδικό επιτοκιακό κύκλο της νομισματικής πολιτικής (Γράφημα 2), τον αυξανόμενο κίνδυνο γεωοικονομικού κατακερματισμού και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα που προκλήθηκε τόσο από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όσο και από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Αναλυτικότερα, οι κίνδυνοι και οι προκλήσεις που αντιμετώπισε η παγκόσμια οικονομία, το περασμένο έτος, με ορισμένους να συνεχίζουν να εγείρουν ανησυχίες, είναι οι κάτωθι:
1. Οι πληθωριστικές πιέσεις, που οδήγησαν τις κεντρικές τράπεζες σε μία άνευ προηγούμενου περιοριστική νομισματική πολιτική, η οποία αναμένεται να διατηρηθεί τους επόμενους μήνες, επιβραδύνοντας, όμως, την ανάπτυξη των χωρών, περιορίζοντας το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και αυξάνοντας το χρηματοδοτικό κόστος των επιχειρήσεων. Η σταδιακή υποχώρηση των επιτοκίων αναμένεται
να ξεκινήσει εντός του πρώτου εξαμήνου του 2024.
2. Η αναταραχή στον χρηματοπιστωτικό τομέα, και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, με τους καταθέτες να αίρουν την εμπιστοσύνη τους από τα περιφερειακά ιδρύματα των ΗΠΑ, αναστάτωσε τις αγορές, όμως η άμεση αντίδραση των κεντρικών τραπεζών περιόρισε τους κινδύνους.
3. Ο κίνδυνος παγκόσμιου γεωοικονομικού κατακερματισμού και η επιστροφή του προστατευτισμού. Η πανδημία και η ενεργειακή κρίση έχουν δοκιμάσει περαιτέρω τις διεθνείς σχέσεις και την αντιπαράθεση μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Οι κυβερνήσεις έχουν προωθήσει αναπτυξιακές δράσεις για πράσινες επενδύσεις, με σημαντικά πλεονεκτήματα, που ενδεχομένως να στρεβλώνουν την αγορά, όπως ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA) και για την παραγωγή ημιαγωγών (CHIPS) στις ΗΠΑ, καθώς και αντίστοιχες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
4. Η συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία και η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα την αύξηση των ενεργειακών τιμών, προκαλώντας σταδιακή αναδιαμόρφωση του ενεργειακού χάρτη.
5. Ο αντίκτυπος της Τεχνητής Νοημοσύνης (Artificial Intelligence) στην κοινωνία και τις επιχειρήσεις, με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη, χωρίς αποκλεισμούς. Το τελευταίο διάστημα, λαμβάνουν χώρα πρωτοβουλίες, με στόχο την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, αναγνωρίζοντας τη σημασία της στη μεταμόρφωση της οικονομίας, ενώ αναδύονται ανησυχίες, σχετικά με τον βαθμό που δύναται να επηρεάσει την αγορά εργασίας.
6. Ο σημαντικός αντίκτυπος στα δημοσιονομικά των κρατών, εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων και η συμφωνία στο COP28, στα τέλη του 2023, για σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων.
O απολογισμός του 2023 για τις μεγάλες οικονομίεςΗ παγκόσμια ανάπτυξη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ταχέως αναπτυσσόμενες ασιατικές οικονομίες, παρά τις πιέσεις που δέχεται η κινεζική οικονομία. Συνοψίζοντας, ο απολογισμός του 2023 για τις μεγάλες οικονομίες έχεις ως εξής:
ΗΠΑΗ οικονομία των ΗΠΑ διατηρήθηκε δυναμική, το 2023, λόγω σημαντικών παραγόντων όπως η εύρωστη καταναλωτική δαπάνη, η ισχυρή αγορά εργασίας και η ικανοποιητική κερδοφορία των επιχειρήσεων (βλ. Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων, Παγκόσμια Οικονομία, 30.11.2023). Παρά τις προκλήσεις, σε ένα περιβάλλον αυστηρότερων πιστωτικών συνθηκών, υψηλού δημοσίου και ιδιωτικού χρέους και με τις συσσωρευμένες αποταμιεύσεις των νοικοκυριών να μειώνονται, η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) αναθεώρησε επί τα βελτίω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη των ΗΠΑ, στο 2,6%, για το 2023, αλλά αναμένει επιβράδυνση της οικονομίας στο 1,4%, το 2024.
Στην ταχεία αποκλιμάκωση του πληθωρισμού (δομικός αποπληθωριστής προσωπικής κατανάλωσης στο 3,2% το 2023) συνέβαλε η πρωτοφανής περιοριστική νομισματική πολιτική, με την Fed να έχει προβεί σε 11 αυξήσεις των επιτοκίων της, συνολικού ύψους 525 μονάδων βάσης, στο τρέχον εύρος του 5,25%-5,50%, ενώ, στις 3 τελευταίες συνεδριάσεις της, έχει διατηρήσει το επιτόκιο σταθερό.
Τέλος, με τις αγορές να αναμένουν τη σταδιακή μείωση των επιτοκίων, μετά το πρώτο τρίμηνο του 2024, η οικονομία φαίνεται να επιτυγχάνει την «ομαλή προσγείωση», αλλά δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού, αφού οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν, ενώ, το 2024, θα λάβει χώρα η εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη Προέδρου.
ΕυρωζώνηΣύμφωνα με τις αναθεωρημένες προβλέψεις του Δεκεμβρίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η ΖτΕ απέφυγε την ύφεση και αναμένεται να επιτύχει ρυθμό μεγέθυνσης 0,6%, το 2023, και 0,8%, το 2024, αναθεωρημένες όμως επί τα χείρω, και για τα δύο έτη. Η Γερμανία, η ατμομηχανή της ΖτΕ τα προηγούμενα έτη, αποτέλεσε τον «ασθενή», λόγω του υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης των επενδύσεων, της αδύναμης ζήτησης από το εξωτερικό και του περιορισμού των επιδοτήσεων για την πράσινη μετάβαση. Αναμφίβολα, η πρωτοφανής αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, κατά 450 μονάδες βάσης, από τον Ιούλιο του 2022 μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2023, η οποία μπορεί να συνέβαλε καταλυτικά στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 5,4%, το 2023, ενώ αναμένεται να προσεγγίσει τον στόχο του 2%, στα τέλη του 2025. Όμως, οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό, όπως οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι μισθολογικές αυξήσεις και το δημοσιονομικό κόστος των ακραίων καιρικών φαινομένων, παραμένουν στη ΖτΕ.
ΚίναΣύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ, η κινεζική οικονομία θα καταφέρει να επιτύχει ρυθμό ανάπτυξης άνω του 5%, το 2023, με τον πληθωρισμό να παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (0,4%). Η αυξημένη αβεβαιότητα, οι αναταραχές στην αγορά ακινήτων, οι υπερχρεωμένοι τοπικοί επενδυτικοί φορείς και η υποτονική κατανάλωση αποτελούν τους κυριότερους παράγοντες για τη μέτρια επίδοση της οικονομίας. Για αυτό άλλωστε και ο οίκος αξιολόγησης Moody’s, αν και διατήρησε τη μακροπρόθεσμη αξιολόγηση σε Α1, προχώρησε, ωστόσο, σε υποβάθμιση των προοπτικών της οικονομίας, από σταθερές σε αρνητικές, ως αποτέλεσμα των ενδείξεων για ανάγκη οικονομικής στήριξης των χρεωμένων τοπικών κυβερνήσεων και των κρατικών επιχειρήσεων. Τέλος, ανησυχίες μπορεί να προκαλέσει μία περαιτέρω διόρθωση στην αγορά ακινήτων, όπως και οι εμπορικές κυρώσεις σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας.
Ηνωμένο ΒασίλειοΑναιμική ανάπτυξη αναμένεται στο Ην. Βασίλειο, με τον ΟΟΣΑ να εκτιμά ρυθμό ανάπτυξης μόλις 0,5%, το 2023, και 0,7%, το 2024. Αναμφίβολα, ο ανοδικός επιτοκιακός κύκλος, που ξεκίνησε στα τέλη του 2021, ως αποτέλεσμα των ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, μπορεί να έχει οδηγήσει σε αποκλιμάκωση των τιμών (εκτίμηση 7,3% για το 2023), όμως υπερβαίνει τον πληθωρισμό άλλων προηγμένων οικονομιών. Η Κεντρική Τράπεζα του Ην. Βασιλείου (BoE) εκτιμάται ότι θα καθυστερήσει να προβεί σε μειώσεις του βασικού της επιτοκίου (5,25%), ενώ παρακολουθεί στενά την αγορά εργασίας, αφού ανησυχεί ότι οι αυξήσεις των μισθών ενδέχεται να καθυστερήσουν την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2%. Τέλος, η ενίσχυση των δημοσιονομικών προσπαθειών είναι ουσιαστικής σημασίας, σε ένα περιβάλλον υψηλού δανεισμού και παγκόσμιας αβεβαιότητας.
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις Κατηγορίας Οικονομία
- Πέθανε η ηθοποιός Αγγελική Μπαρούτσου, σύζυγος του Κώστα Καρρά
- Κασσελάκης: Θύμα της τυφλής οπαδικής βίας ο αστυνομικός, έδωσε γενναία μάχη
- Στα 5.826 εκατ. ευρώ το πρωτογενές πλεόνασμα για το ενδεκάμηνο
- «Η Ιστορία θα τον κρίνει σκληρά» – Βαρουφάκης και Τσακαλώτος «αποχαιρετούν» τον Σόιμπλε
- Ο χειρότερος έμπορος μεταχειρισμένων του 2023: πούλησε βαν για ΑμεΑ σε 13 διαφορετικά άτομα
- Απολογισμός: Οι μεγάλες προκλήσεις του 2023, ποιες παραμένουν
- Προϋπολογισμός: Οι φόροι «κουβάλησαν» τα έσοδα το εντεκάμηνο – Στα 5,82 δισ. ευρώ το πρωτογενές πλεόνασμα
- Αύξηση της ενίσχυσης στα λιπάσματα ζητά ο ΣΠΕΛ
- Πλεόνασμα 5,8 δισ. έφεραν τα φορολογικά έσοδα
- Κ. Μητσοτάκης: Η τιμωρία των δολοφόνων του Ρέντη και το ξερίζωμα της βίας αποτελούν ζήτημα τιμής για την Πολιτεία και την κοινωνία
- Δημοφιλέστερες Ειδήσεις BankWars
- Στη Μέση Ανατολή την ερχόμενη εβδομάδα ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν
- Ν. Ανδρουλάκης: «Μία στις τρεις κλινικές στην Κ. Μακεδονία κινδυνεύει με αναστολή λειτουργίας»
- Παγκόσμια Οικονομία: Οι 6 μεγάλες προκλήσεις και οι κίνδυνοι του 2023 – Ποιες παραμένουν
- Τριήμερο πένθος στις Ένοπλες Δυνάμεις με απόφαση Δένδια
- Στ. Κασσελάκης για τον θάνατο του αστυνομικού από φωτοβολίδα: «Όλοι ελπίζαμε σε ένα θαύμα»
- Κυρ. Μητσοτάκης για τον 31χρονο αστυνομικό: Ζήτημα τιμής για την πολιτεία η τιμωρία των δολοφόνων και το ξερίζωμα της βίας
- Ν. Σμύρνη: Ποινική δίωξη στον 18χρονο που μαχαίρωσε και σκότωσε τον 16χρονο αδερφό του
- Καλύβια: Ελεύθερος χωρίς περιοριστικούς όρους ο 16χρονος που σκότωσε τον πατέρα του
- ΟΔΔΗΧ: Σχεδόν αμετάβλητη στο 3,87% η απόδοση για τα εξάμηνα έντοκα
- Τελευταία Νέα BankWars
- Παγκόσμια Οικονομία: Οι 6 μεγάλες προκλήσεις και οι κίνδυνοι του 2023 – Ποιες παραμένουν
- Στη Μέση Ανατολή την ερχόμενη εβδομάδα ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν
- Ν. Σμύρνη: Ποινική δίωξη στον 18χρονο που μαχαίρωσε και σκότωσε τον 16χρονο αδερφό του
- Τριήμερο πένθος στις Ένοπλες Δυνάμεις με απόφαση Δένδια
- ΟΔΔΗΧ: Σχεδόν αμετάβλητη στο 3,87% η απόδοση για τα εξάμηνα έντοκα
- Στ. Κασσελάκης για τον θάνατο του αστυνομικού από φωτοβολίδα: «Όλοι ελπίζαμε σε ένα θαύμα»
- Κυρ. Μητσοτάκης για τον 31χρονο αστυνομικό: Ζήτημα τιμής για την πολιτεία η τιμωρία των δολοφόνων και το ξερίζωμα της βίας
- Ν. Ανδρουλάκης: «Μία στις τρεις κλινικές στην Κ. Μακεδονία κινδυνεύει με αναστολή λειτουργίας»
- Καλύβια: Ελεύθερος χωρίς περιοριστικούς όρους ο 16χρονος που σκότωσε τον πατέρα του
- Γ. Οικονόμου για θάνατο αστυνομικού από φωτοβολίδα: «Ελάχιστος φόρος τιμής, η σύλληψη των εμπλεκόμενων»
- Τελευταία Νέα Κατηγορίας Οικονομία
- Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Μέση Ανατολή την ερχόμενη εβδομάδα
- Θεσσαλονίκη: Το Συμβούλιο Εφετών θα κρίνει την έκδοση ή μη 50χρονου Τούρκου στη χώρα του
- Κ. Μητσοτάκης: Θρηνούμε έναν περήφανο Έλληνα Ίκαρο – Η πατρίδα θα τον ευγνωμονεί για πάντα
- Ο Αντονι Μπλίνκεν στην Μέση Ανατολή την ερχόμενη εβδομάδα
- Ν. Ανδρουλάκης για 31χρονο αστυνομικό: Πάλεψε γενναία – Ο θάνατός του μας συγκινεί βαθύτατα
- Η COSMOTE TV υποδέχεται το 2024 με τη νέα σειρά «17 Κλωστές» και 14 ακόμα πρεμιέρες
- Ισπανία: Παρατείνει δημοσιονομικά μέτρα κατά της ακρίβειας
- ΟΔΔΗΧ: Σχεδόν αμετάβλητη η απόδοση για τα εξάμηνα έντοκα
- Κινούμαι Ηλεκτρικά 2: Έγκριση καταβολής επιδοτήσεων σε ακόμη 1.368 δικαιούχους
- Βαρουφάκης και Τσακαλώτος «αποχαιρετούν» με αιχμές τον Σόιμπλε